Bekende Mummies (BM’ers)

Bekijk hier deze blog post! Let op, er komen foto’s van menselijke resten in voor. Wil je de foto’s niet zien of wil je geen pdf openen? Lees dan de blog hieronder.

Bekende mummies (BM’ers) 

In de loop van de geschiedenis zijn er veel mummies ontdekt. Dit zijn ontzettend waardevolle ontdekkingen, wat hierdoor kunnen wij veel leren over hoe mensen vroeger leefden. Ook in Nederland zijn verschillende ‘mummies’ gevonden. 

We zeggen hier nu wel mummie, maar eigenlijk bedoelen wij goed bewaard gebleven lichamen. Of dat nou bewust of onbewust is gedaan. Zeker de lichamen die bijvoorbeeld in een veen worden gevonden kunnen we veel van leren. Die geven het leven van een burger weer, terwijl lichamen die bewust worden gepreserveerd vaak van rijkere mensen zijn geweest. 

Xin Zhui

Xin Zhui, ook wel bekend als vrouwe Dai, was de vrouw van Li Cang de markies van Dai en kanselier van het koninkrijk van Changsha tijdens de Westelijke Han-dynastie in China. Deze dynastie vond plaats tussen 206 v.Chr. tot 9 n.Chr. Ze is overleden toen ze rond de vijftig was, dus ze was voor die tijd al vrij oud. 

Het graf van Xin Zhui werd gevonden in 1968 in Changsha in de provincie Hunan. Ze werd begraven met veel bijzondere spullen en documenten, variërend van make-up producten, medicijnen, houten figuren en zijden kleding. 

In haar doodskist is een onbekende vloeistof aangetroffen, waardoor Xin Zhui’s lichaam erg goed bewaard is gebleven. Haar huid was nog elastisch, haar gewrichten konden nog bewegen en er zat zelf nog bloed in haar aderen. We zijn er zo achter gekomen dat ze overleden is aan hartfalen. We konden zien dat haar slagaders verstopt waren. Waarschijnlijk komt dit doordat ze overgewicht had. Ook vonden we wel 130 meloen pitten in haar maag, waardoor we denken dat ze in de zomer is overleden. 

Xin Zhui is een zeer uniek geval, omdat ze nog zo goed bewaard is gebleven. We zijn door haar veel te weten gekomen over hoe men leefde in de Han-dynastie wat hiervoor onbekend was. Ook hebben we door haar nieuwe methodes ontwikkeld om gevonden mummies te preserveren.

Het meisje van Yde

Het meisje van Yde is een veenlijk dat in 1897 gevonden is in Yde. Ze was rond de 16 jaar en zal tussen 54 v.Chr. en 128 n.Chr. geleefd hebben, in de Romeinse ijzertijd. Ze was 1.40m lang en had scoliose, waardoor ze waarschijnlijk mank en/of krom liep. 

Uit onderzoek is gebleken dat er een touw om haar hals vast was getrokken en er is een vermoedelijke messteek boven haar sleutelbeen gevonden. Het is onduidelijk of ze vermoord of geofferd is. 

Twee Drentse turfstekers hebben haar gevonden in Yde, en toen verplaatst naar De Hondstongen omdat ze illegaal in Yde aan het turfsteken waren, en pas in 2006 werd het bekend dat ze eigenlijk uit Yde kwam. 

Wetenschappers hebben super veel van haar geleerd omdat ze in het veen heeft gelegen en daardoor heel goed bewaard is door het gebrek aan zuurstof tussen de lagen van het veen. 

Richard Neave, een Britse expert in gezichtsreconstructie van lijken, heeft in 1994 gereconstrueerd hoe ze eruit zou hebben gezien, dat kun je zien in de foto hierboven.

Ötzi

Ötzi is een ijsmummie van een man uit de kopertijd. Hij werd door twee Duitse bergwandelaars gevonden in 1991 in de Italiaanse Ötztaler Alpen, daar komt de naam ‘Ötzi’ vandaan. Hij is ongeveer 5.300 jaar oud en is daarmee de oudste menselijke mummie die in Europa is gevonden. 

Ötzi was op het moment van zijn dood ongeveer 45 jaar oud met een lengte van 1,57 meter. Hij was linkshandig en droeg schoenen in maat 41. Er zijn voorwerpen gevonden die hij op dat moment bij zich droeg, zoals houtskooltjes om vuur mee te maken, een koperen bijl, een boortje, een dolk en een pijlenkoker met pijlen. Dit geeft archeologen veel inzicht over hoe mensen uit zijn tijd leefden.

Ötzi is vermoedelijk gestorven aan de gevolgen van een jachtongeval of een gewapend conflict, in zijn borstkas is namelijk een vuurstenen pijlpunt ontdekt. 

Doordat Ötzi’s lichaam na zijn dood door sneeuw werd bedekt, is zijn lichaam uitzonderlijk goed bewaard gebleven. Er zijn zelfs 61 tatoeages gevonden op zijn lichaam! Die werden waarschijnlijk gezet met een mes en zwart pigment of met een scherp stuk gereedschap bedekt met koolstof pigment.

In 2011 is er een reconstructie gemaakt van Ötzi waarop zijn tatoeages ook zichtbaar zijn, zie de foto hierboven. Het is echter de vraag hoe accuraat deze reconstructie is, na recentere DNA-onderzoeken blijkt namelijk dat hij een donkerdere huidskleur had, een kalend hoofd en donkere ogen.

Chinchorro Mummies

Chinchorro Mummies zijn mummies gevonden rond wat nu Noord-Chili is. In plaats van alleen belangrijke mensen, zoals meestal gevonden in mummies, zijn dit zowel ouderen als kinderen, er zijn zelfs foetussen gevonden! Omdat dit niet vaak gebeurt, is dit zeer interessant en educatief geweest voor archeologen. Ook is er te zien dat de baby’s en kinderen over het algemeen de meest uitgebreide mummificatie kregen. 

71% van de chinchorro-mummies zijn door mensen gemummificeerd, en de rest op natuurlijke wijze, zoals de mummies hierboven. Omdat de Chinchorro vrij nomadisch waren, is er geen duidelijke verklaring over waarom ze mensen mummificeerden, maar wetenschappers denken dat het was om hun zielen te helpen om door te gaan, misschien naar een tweede leven of misschien naar een soort hiernamaals.

Max Uwhe, een Duitse archeoloog, heeft de soorten mummificaties in drie soorten verdeeld: eenvoudige behandeling, complexe behandeling, en met modder beklede mummies. Later hebben verschillende archeologen ze opgedeeld in: natuurlijke, zwarte, rode, met modder beklede, en met banden omwonden mummies. Er zijn ook archeologen die zeggen dat de soorten mummificatie ook kunnen worden verdeeld in als uitwendig bereide mummies, inwendig bereide mummies, en gereconstrueerde mummies.